ترجمه و نوشته‌های امیرمهدی حقیقت

قصه‌ی آن شب*

حالا هرچه كتاب را ورق مى زنم پيدايش نمى‌كنم. اما مطمئنم همان صفحات اول كتاب جايى راوى از نگاه آشيما گفته بود حس حاملگى درست مثل حس مهاجرت است؛ و از اين منظر آشيما هميشه حس حاملگى دارد يا يك چنين چيزى . شايد براى همين است كه رمان «هم نام» جامپا ليرى با فصل زايمان آشيما و درد كشيدن‌هاى او آغاز مى‌شود…

نامتعارف مثل گوگول، مثل مهاجرت؛ يادداشتی بر همنام  در روزنامه‌ی ايران- ديروز

[.] نظر 

۱

مترجم عزیز، راحت باش و راحت حرف بزن. توی ترجمه‌ی قصه و داستان، این قدر اتوکشیده نباش ، قربون اون شکل ماهت برم!

                                                   —

۲

ادب از که آموختی… [۷]

باز هم از شازده کوچولو:

استاد نجفی: تو موهای طلایی داری.

شاملوی استاد: تو موهات رنگ طلاست.

- مثلا اگر در ساعت چهار بعد از ظهر بیایی من از ساعت سه به بعد حس می‌کنم که خوشبختم.

- اگر مثلا سر ساعت چهار بعد از ظهر بیایی من از ساعت سه تو دلم قند آب می‌شود.

- چون ساعت جدایی نزدیک شد، روباه گفت: آه!… من گریه خواهم کرد.

- لحظه جدایی که نزدیک شد روباه گفت: آخ! نمی توانم جلو اشکم را بگیرم.

- کتاب‌های کلان می‌نوشت.

- کتاب‌‌های کت و کلفت می‌نوشت.

- چه سیاره عجیبی! سرتاسر خشک و نوک تیز و نمک آلود است.

- چه سیاره عجیبی! خشک ِخشک و تیزِ تیز و شورِ شور.

- من خیال می‌کردم که گلی یکتا دارم و خودم را ثروتمند می‌دانستم.

- مرا باش که فقط با یک دانه گل خودم را دولتمند عالم خیال می‌کردم.

- روی سبزه‌ها دراز کشید و گریه کرد.

- رو سبزه‌‌ها دراز شد و حالا گریه نکن کی گریه کن.

پ.ن ۱: پ.ن پست قبلی

پ.ن۲: اینکه آدم مترجمی را زیر سوال ببرد یک چیز است، اینکه ترجمه‌اش را دوست نداشته باشد و از ترجمه‌ی دیگری خوشش بیاید چیز دیگری.

پ.ن۳: با شاملو و ترجمه‌هاش زياد کار دارم. 

[2] نظر 

ادب از که آموختی… [۶]

شازده کوچولو رفت و دوباره گلها را دید. به آنها گفت:

شما هیچ شباهتی به گل من ندارید، شما هنوز هیچی نیستید. کسی شما را اهلی نکرده است و شما هم کسی را اهلی نکرده‌‌اید. روباه من مثل شما بود. روباهی شبیه صدهزار روباه دیگر بود. ولی من او را دوست خودم کردم و حالا او در جهان یکتاست.

و گلها سخت شرمنده شدند.

شازده کوچولو باز گفت:

شما زیبایید، ولی جز زیبایی هیچ ندارید. کسی برای شما نمی‌میرد. البته گل مرا هم رهگذر عادی شبیه شما می‌بیند. ولی او به تنهایی مهم‌تر از همه‌ی شماست، چون من فقط او را آب داده‌ام، چون فقط او را زیر حباب گذاشته‌ام، چون فقط برای او پناهگاه با تجیر ساخته‌ام، چون فقط برای خاطر او کرم‌هایش را کشته‌ام (جز دو سه کرم برای پروانه‌ شدن)، چون فقط به گله‌گزاری او یا به خودستایی او یا گاهی هم به قهر و سکوت او گوش داده‌ام. چون او گل من است.

سپس پیش روباه برگشت. گفت :

خداحافظ.

روباه گفت: خداحافظ.

شهریار کوچولو بار دیگر به تماشای گل‌ها رفت و به آن‌ها گفت:

شما سر سوزنی به گل من نمی‌مانید و هنوز هیچی نیستید. نه کسی شما را اهلی کرده نه شما کسی را. درست همان جوری هستید که روباه من بود: روباهی بود مثل صدهزار روباه دیگر. او را دوست خودم کردم و حالا تو همه‌ی عالم تک است.

گل‌ها حسابی از رو رفتند.

شهریار کوچولو دوباره در آمد که:

خوشگلید اما خالی هستید. برای‌تان نمی‌شود مرد. گفت‌و‌گو ندارد که گل مرا هم فلان رهگذر گلی می بیند مثل شما. اما او به تنهایی از همه‌ی شما سر است چون فقط اوست که آبش داده‌ام، چون فقط اوست که زیر حبابش گذاشته‌ام، چون فقط اوست که با تجیر برایش حفاظ درست کرده‌ام، چون فقط اوست که حشراتش را کشته‌ام(جز دو سه تایی که می‌بایست شب پره بشوند)، چون فقط اوست که پای گله‌گزاری یا خودنمایی‌ها و حتا گاهی پای بغ‌کردن و هیچی‌نگفتن‌هاش نشسته‌ام، چون که او گل من است.

و برگشت پیش روباه.

گفت: خدا نگهدار!

روباه گفت: خدا نگهدار.

پ.ن: عنوان «ادب از که آموختي» فقط نشانه‌ی نوع مطلب است (مقايسه دو ترجمه) و در مورد بخصوص امروز، استادی هيچ يک از دو مترجم، زير سوال نيست.

یک نظر 

[.] نظر 

چون کتابی را می‌خوانم، از فراوانی ِ کلماتی که در آن می‌یابم دچار حیرت می‌شوم و آرزو می‌کنم که به کارشان ببرم. آنها را به خاطر می‌سپارم. اما چون به کار می‌نشینم، کاربرد آنها میسر نمی‌شود. به گنجینه‌ی لغوی خود بس می‌کنم. موفق نمی‌شوم از آن پا بیرون نهم و آن چندان مختصر است که کار پردردسر می‌شود.

[.] نظر 

ادبيات از زبان درست شده. زبان بستر زايش ادبيات است. شما با واژه سر و کار داريد. ممکن است برای يک واژه، پنج تا معادل داشته باشيد. بايد دايره‌ی واژگاني شما وسيع باشد.
ما زبان را دست کم می‌گيريم. فکر می‌کنيم کاری ندارد. خُب ده تا واژه را هم از ديکشنری درمی‌آوريم. اما همه‌ی کار با ديکشنری نيست. زبان يک چيز مفصل‌تر از اين حرف‌هاست.

[.] نظر