Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/amirmeh/domains/amirmehdi.com/public_html/blog/wp-settings.php on line 512

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/amirmeh/domains/amirmehdi.com/public_html/blog/wp-settings.php on line 527

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/amirmeh/domains/amirmehdi.com/public_html/blog/wp-settings.php on line 534

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/amirmeh/domains/amirmehdi.com/public_html/blog/wp-settings.php on line 570

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/amirmeh/domains/amirmehdi.com/public_html/blog/wp-includes/cache.php on line 103

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/amirmeh/domains/amirmehdi.com/public_html/blog/wp-includes/query.php on line 61

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/amirmeh/domains/amirmehdi.com/public_html/blog/wp-includes/theme.php on line 1109
ترجمه و نوشته‌های امیرمهدی حقیقت » اخبار کتاب ها

Archive for the ‘اخبار کتاب ها’ Category

نامه ی سرگشاده به مهندس

مهندس موسوی عزیز!

شما در پیمان‌نامه‌ی خود با اهالی فرهنگ و هنر، این قول‌ها را هم به آنها (به ما) داده‌اید:

اصلاح قوانین و مقررات به منظور تامین آزادی بیان، پذیرش تکثر و چند صدایی در فرهنگ، رفع موانع و انحصارهای رسمی و غیر رسمی، حذف سانسور و فراهم ساختن زمینه‌های بسط مشارکت نهادهای غیردولتی، صنفی و حرفه‌ای در امور هنری.

اینها دغدغه‌های من ِ مترجم است پس از خواندن این پیمان‌نامه‌ی امیدبخش:

اگر باز - همچون دوره‌ی آقای خاتمی- رمانی یا مجموعه داستانی را در تریبون مجلس یا تریبون‌های دیگر باز کنند و یک جمله از روش بخوانند که به زعم خودشان صحنه‌ای است غیراخلاقی و بخواهند با تحریک عوام، وزیرتان را بابت یک جمله و یک کلمه دراز کنند چه می‌کنید؟

چه پاسخی خواهید داد به همه‌ی کسانی که ادبیات را نمی‌فهمند و باز دنبال واژه و جمله خواهند گشت توی کتاب‌های ادبی تا ثابت کنند وضع وزارت ارشادتان خراب است و متهمتان کنند به ترویج مسائل غیراخلاقی در کتاب‌ها؟ تا ثابت کنند جامعه دارد به ورطه‌ی فساد فرهنگی می‌افتد؟

چه خواهید کرد برای خبرنگارانی که - در ایران یا بیرون از ایران- با خبرگزاری‌ها و شبکه‌های جهانی کار می‌کنند و نه جاسوس‌اند نه قصد براندازی نرم و سخت دارند و از سر عشق به وطنشان و خانواده‌هاشان می‌خواهند به آرامی و امنیت به کشورشان  و کشورهای دیگر سفر کنند؟ برای این همه نویسنده و هنرمند بی‌آزاری که خارج از کشورند و به هر حال بخشی از همین «چندصدایی» در فرهنگ ایرانند و مشتاق دیدار سرزمین مادریشان؟

چه خواهید کرد اگر باز کتابی را که مجوز دارد توقیف کنند، خمیر کنند یا جمع کنند، و مترجم یا نویسنده یا ناشرش را محاکمه کنند؟

چه خواهید کرد با دسته‌گل‌های کسانی که باز بدو بدو نزد مراجع خواهند رفت و چغلی خواهند کرد از فیلمی که در دوره‌ی شما ساخته شده، کتابی که در دوره‌ی شما منتشر شده و ترانه‌ای که در دوران شما خوانده شده است؟

پیش از اینکه رایم را به صندوق بیندازم مشتاقم پاسخ شما را بدانم.

با احترام

امیرمهدی حقیقت

-

پ.ن: شائبه‌ی انتقاد پیش نیاید. اینها  صرفا سوالاتی است مبتنی بر آنچه در دوران خاتمی دیده‌ایم؛‌ با حضور مهندس و پایبندی به پیمان‌نامه‌اش من هم امید به بهبود روزگار ادبیات و ادبیاتیان دارم.

 

پ.ن

  • Share/Bookmark
 

نامه‌ی سرگشاده به مهندس

مهندس موسوی عزیز!


شما در پیمان‌نامه‌ی خود با اهالی فرهنگ و هنر، این قول‌ها را هم به آنها (به ما) داده‌اید:


اصلاح قوانین و مقررات به منظور تامین آزادی بیان، پذیرش تکثر و چند صدایی در فرهنگ، رفع موانع و انحصارهای رسمی و غیر رسمی، حذف سانسور و فراهم ساختن زمینه‌های بسط مشارکت نهادهای غیردولتی، صنفی و حرفه‌ای در امور هنری.


اینها دغدغه‌های من ِ مترجم است پس از خواندن این پیمان‌نامه‌ی امیدبخش:


اگر باز - همچون دوره‌ی آقای خاتمی- رمانی یا مجموعه داستانی را در تریبون مجلس یا تریبون‌های دیگر باز کنند و یک جمله از روش بخوانند که به زعم خودشان صحنه‌ای است غیراخلاقی و بخواهند با تحریک عوام، وزیرتان را بابت یک جمله و یک کلمه دراز کنند چه می‌کنید؟

چه پاسخی خواهید داد به همه‌ی کسانی که ادبیات را نمی‌فهمند و باز دنبال واژه و جمله خواهند گشت توی کتاب‌های ادبی تا ثابت کنند وضع وزارت ارشادتان خراب است و متهمتان کنند به ترویج مسائل غیراخلاقی در کتاب‌ها؟ تا ثابت کنند جامعه دارد به ورطه‌ی فساد فرهنگی می‌افتد؟

چه خواهید کرد برای خبرنگارانی که - در ایران یا بیرون از ایران- با خبرگزاری‌ها و شبکه‌های جهانی کار می‌کنند و نه جاسوس‌اند نه قصد براندازی نرم و سخت دارند و از سر عشق به وطنشان و خانواده‌هاشان می‌خواهند به آرامی و امنیت به کشورشان  و کشورهای دیگر سفر کنند؟ برای این همه نویسنده و هنرمند بی‌آزاری که خارج از کشورند و به هر حال بخشی از همین «چندصدایی» در فرهنگ ایرانند و مشتاق دیدار سرزمین مادریشان؟

چه خواهید کرد اگر باز کتابی را که مجوز دارد توقیف کنند، خمیر کنند یا جمع کنند، و مترجم یا نویسنده یا ناشرش را محاکمه کنند؟

چه خواهید کرد با دسته‌گل‌های کسانی که باز بدو بدو نزد مراجع خواهند رفت و چغلی خواهند کرد از فیلمی که در دوره‌ی شما ساخته شده، کتابی که در دوره‌ی شما منتشر شده و ترانه‌ای که در دوران شما خوانده شده است؟

پیش از اینکه رایم را به صندوق بیندازم مشتاقم پاسخ شما را بدانم.

با احترام

امیرمهدی حقیقت

  • Share/Bookmark
 

ویدئوی گفت‌وگوی لاهیری درباره‌ی خاک غریب

جومپا لاهیری در گفت‌وگویی با چارلی رز معروف درباره‌ی خاک غریب و نوشتنش از خانواده و مرگ و فرزندی و پدری و مادری.

 

  • Share/Bookmark
 

جونی بی جونز ۳ و ۴ هم در آمد

قصه‌های جونی‌بی جونز مجموعه‌ای است به ترجمه‌ی من، از نشر ماهی.

مجموعه‌ای چندین جلدی‌‌ست و خردخرد درمی‌آید. الان همزمان دو جلدش در آمده: جونی‌بی جونز و وراجی‌های زیادی و جونی‌بی جونز و چندتا فضولی قایمکی یواشکی.

الان در نمایشگاه کتاب هم موجود است.

خب، تا اینجا این شد چهار جلد.

  • Share/Bookmark
 

خبر تازه از خاک غریب

از تو می‌پرسند چه خبر از خاک غریب؟

بگو نزدیک است: خاک غریب مجوز گرفته و تا نمایشگاه در خواهد آمد.

 

بعد از سه سال، امسال در نمایشگاه یک کتاب نو (!) از من در غرفه‌ی نشر ماهی خواهد بود. آخرین کتاب بزرگسالانه‌ی من خوبی خدا بوده. پارسال قصه‌های بانمک و عجیب درآمد و دو جلد بعدی‌اش هم در راه است اما تا نمایشگاه نخواهد رسید. امسال دو جلد جونی بی جونز هم هست با دو جلد نوی دیگر که آنها هم چاپخانه‌اند و -ظاهرا- برای کودکان اما من شخصا بزرگسالانه می‌دانمشان

 

 

از یک ترجمه‌ی دیگر خاک غریب هم خبر دارم اما از اینکه آیا آن هم به نمایشگاه می‌رسد یا نه، نه. با تجربه‌ای که از ترجمه‌های متعدد مترجم دردها و بعد از آن همنام دارم، به گمانم از این کتاب هم کم ِ کم چهار ترجمه بیرون خواهد آمد و هر کس هم کپی رایت داشتن نشر ماهی را جوری برای خودش توجیه می‌کند که گریبانگیرش نشود عذاب وجدان رعایت نکردن حق نویسنده.

البته این اولین کتاب لاهیری است که در ایران مجوز می‌گیرد و همنام و مترجم دردهای خودم هم علی رغم اینکه به رؤیت نویسنده رسیده بودند، کپی رایتی برایشان پرداخت نشده بود ولی الان دوستان نشر ماهی برای آنها هم در حال مذاکره هستند تا حالا که کسی ما را به تمدن نزدیک نمی‌کند ما خود به تمدن نزدیک شویم و شهروند جهانی باشیم.  

 

قرارداد ماهی با جومپا لاهیری جوری است که به ازای چاپ اول یک مبلغ و در چاپ‌های بعدی، به ازای هر جلد، درصدی از پشت جلد به نویسنده می رسد. اما ترجمه‌های دیگر این طوری نیست. یعنی در واقع فقط ناشر و مترجم بهره می برند. نویسنده سرش بی کلاه می‌ماند. البته در ایران که عملا بهره‌ای در کار نیست و به قول معروف پولی که - به خصوص- دست مترجم را می گیرد کفاف چای و سیگارش را هم نمی‌دهد اما به هر حال، حساب حساب است و کاکا برادر.

 

حالا یک جوری می‌شود این قضیه‌ی بی‌کلاه ماندن سر نویسنده‌ی اصلی را در ایران توجیه کرد و آن هم اینکه: معمولا چون تیراژ خیلی پایین است در ایران، حتا اگر کپی رایت هم به نویسنده پرداخت شود پول چندانی نیست و خرج یک بار کافه رفتنش – اگر خیلی پاستوریزه باشد- هم  نیست. اما وقتی در ایران کپی رایت رعایت نمی شود یا به عبارت بهتر، وقتی ایران جزو کشورهای شامل کپی رایت نیست، در واقع نتیجه‌ی این است که نویسنده‌های جهان- انگار همه‌ی نویسنده‌های جهان- تاوان ندانم‌کاری‌هاشان را می‌دهند و تاوان شیطنت‌هایی که انگار فقط به قصد منحرف کردن و تحریک جوان‌های معصوم ما می‌کنند. می‌خواهم بگویم چون تیراژ خیلی پایین است، بهره‌ی نویسنده چیزی می‌شد در حدود حجم حرف‌های بدبدی که از کتابش حذف می‌کنند. یعنی اگر ایران کپی داشت، با این تیراژها پولی چنان اندک دستش را می‌گرفت که تقریبا معادل بخش‌های محذوف کتابش است که حالا نمی‌گیرد! یعنی کلا که پول زیادی نمی‌شود در ایران، ولی اگر هم بود، به قدر همان سه چهار پنج ده بیست سی صفحه ای است که به اتهام تحریک جوانان و نوجوانان چشم‌پاک و سر به راه وطن که روزی چند میلیون سی دی و دی وی دی رایت میکنند ولی حتا روزنامه هم نمی‌خوانند و نمی‌دانم چطوری یکهو  قرار است بیایند یک کتاب جدی و نه حتا بست سلر داستانی را بخوانند درو می‌شود.

نویسنده‌ی طفلک در ایران حقی ندارد و به ازای کتابی که نوشته پولی نمی‌گیرد ولی اگر هم بنا باشد بگیرد عملا باز خیلی کم می‌شد و چه بسا از خیرش می‌گذشت. می‌شود حکایت آن یارو که ازش می‌پرسند ویولن بلدی بزنی؟ می‌گوید نه، ولی یک داداش دارم که او هم بلد نیست!

بحث پیچیده‌ای شد و سر و تهش هم چندان معلوم نیست به گمانم. بگذریم.

 

چاپ اول خاک غریب در قالب باقی کتاب‌های داستانی نشر ماهی (با همان رنگ همیشگی نارنجی در عطف) درخواهد آمد اما بعدا یک چاپ  گالینگور هم خواهد خورد- چیزی شبیه همنام چاپ اول. البته در کشورهای غربی عموما چاپ اول کتاب گالینگور یا به قول خودشان hardcover است و گران‌تر، و چاپ‌های بعدی شومیز و ارزان‌تر.

ولی خب اینها همه‌اش حاشیه است. اصل، خود کتاب خاک غریب است که شمارش معکوس برای دیدنش را باید آغاز کرد. من خودم در مقام مترجم، اول از همه توی صف خواهم ایستاد.

پس حسین، محمد، چاپچی‌ها، ابر و باد و … من جنبیدم. شما هم بجنبید!

 

  • Share/Bookmark
 

واحد ترجمه چیست

امسال پیش از نوروز، دو ترجمه از من در دو مجله منتشر شد. در ویژه‌نامه‌ی نوروز چلچراغ، برشی از داستان «آخر سال» از مجموعه‌ی «خاک غریب» جومپا لاهیری و در مجله‌ی «سینما و ادبیات» داستانی از ژان ریچاردسون.

 

 

در همین مجله، دو مطلب خوب هم در باب ترجمه چاپ شده است از دو مترجم آلمانی: یکی گفت وگویی با علی اصغر حداد، مترجم آثار کافکا و دیگر مقاله‌ای به نام اصلیت ترجمه نوشته‌ی محمود حدادی، مترجم توانای «میشائیل کلهاوس» و «رنج‌های ورتر جوان». بخشی از اواخر این مقاله را با کمی تلخیص در اینجا می‌آورم که شایسته‌ی تامل است:

 

واحد ترجمه چیست؟ اول ببینیم برای این پرسش به طور عام چه پاسخ‌هایی مطرح شده است.

اول: ما می‌توانیم بگوییم واحد ترجمه کلمه است. به این ترتیب به متنی تحت‌الفظی می‌رسیم که سایه‌ای گنگ از اصل است و قاعدتا کارکردی اجتماعی ندارد.

 

دوم: می‌توانیم بگوییم واحد ترجمه جمله است. به اعتبار این نظر، خودمان را دست کم ملزم به رعایت نحو زبان فارسی کرده‌ایم، اگر چه فروکاستن متن به مجموعه‌ای از جمله در نهایت اقدامی نافرجام خواهد بود.

 

سوم: می‌توانیم بگوییم واحد ترجمه روح کلام است. این جمله شاید درست باشد، ولی خود به خود جمله‌ای است تجریدی و عام… شاید بشود تعبیری عینی‌تر و نمودارتر از این تعریف آخر ارائه داد. و آن اینکه بگوییم متن هنری بازتابی از عواطف انسانی است. مثلا ما در یک متن هنری می‌توانیم شاهد رنج، امید، شادی، غم یا غرور انسان‌ها باشیم. آیا در آن صورت مترجم نمی‌تواند به خودش بگوید فلانی، تو از ورای این کلمه‌ها و این جمله‌ها امید را ترجمه کن، یا شادی را یا رنج را و یا غرور را؟ آن وقت آیا به سرشت هنری متن اصل نزدیک‌تر نشده‌ایم؟ و در چنین صورتی آیا فارسی ما طبیعی‌تر نخواهد بود، زبانی حاصل شهود، وارسته و رهیده از چم و خم زبان بیگانه؟

اهل فن ظاهرا به چنین شیوه‌ای از ترجمه، ترجمه بر اساس «خوانش گفتمانی» می‌گویند. این روش البته هزینه‌ی خاص خودش را هم دارد زیرا در آن صورت معیار انتخاب متنی که می‌خواهیم ترجمه کنیم (و شرط ترجمه‌اش هم!)‌ فرق خواهد کرد. … باید به راهی از گونه‌ی دیگر رفت، به اینکه هر اثر هنری آتشی دارد  که شعله‌اش می‌تواند به جان ما هم جرقه‌ای بیندازد. تنها اگر چنین باشد، آن پذیرندگی مولوی لفظ ‌گریز هم می‌تواند به ما دست دهد که در این راستا یعنی در نفی لفظ از جمله می‌گوید:

 

محو می‌باید نه نحو اینجا، بدان!

گر تو محوی بی‌خطر در آب ران!

 

 

  • Share/Bookmark
 

goodreads خوانی

چرا از خوبی خدا سه تا صفحه در Goodreads درست شده؟ این و این و این. در هر کدام هم خواننده‌ها درباره‌ی این مجموعه داستان حرف زده‌اند. شده حکایت عنب و انگور و … ولی نظرها خواندنی است. یکی گفته بهترین داستان مجموعه جهنم بهشت لاهیری است یکی گفته فقط از جهنم بهشت لاهیری خوشم نیامد. یکی گفته فقط خود داستان خوبی خدا را دوست داشتم یکی گفته فقط خود داستان خوبی خدا را دوست نداشتم. از یک ستاره امتیاز هم داده‌اند تا پنج ستاره.

خوشم می‌آید!

 

در صفحه‌ی کتاب در میان گمشدگان نوشته دن چاون هم یکی نظر داده:

 

in ketab kheili haalamo bad kard, na inke ketabe badi bashe,etefaghan az ye jahati fogholade bood ama tamame chizhayi ke mano azab mide, makhsoosan too zendegiye khanevadegi, toosh jam bood, oon khashm va dar eyne haal delsoozi ke be kasi(masalan maman babat) dari va too in jam’e azdaad khafe mishi
va dar kenare inha, koshandegiye roozmaregi…

 

 

یک سایتی راه انداخته بودند که پینگلیش را فارسی می‌کند. چی بود آدرسش؟ behnevis.com

این هم مطلبی و مجموعه عکس کهنه و نوِ منحصربه‌فردی در قالب Flash از مترجم مستطاب، نجف دریابندری کبیر. بخوانید و تماشا کنید. کلا این سایت جدید آن‌لاین سایت خوبی است.

  • Share/Bookmark