ترجمه و نوشته‌های امیرمهدی حقیقت

وَمِنَ الأَنْعَامِ حَمُولَةً وَفَرْشًا [کُلُواْ مِمَّا رَزَقَکُمُ اللّهُ]

سوره انعام- آیه ۱۴۲

و از چارپایان برخی را باربردار و برخی را دست‌آموز آفریده است.

ترجمه‌ی آقای خرمشاهی

پس چارپایان را برخی بزرگ باربردار و برخی دیگر را کوچک آفریده است.

ترجمه‌ی آقای گرمارودی

از چارپایانی که بار می‌کشند یا توان بار حمل ندارند.

ترجمه‌ی آقای پورجوادی

و از چارپایان برخی باربردار هستند و برخی از گوشتشان استفاده می‌شود.

ترجمه‌ی خانم صفارزاده

و از بعض حیوانات استفاده‌ی باربری و سواری کنید.

ترجمه‌ی  آقای قمشه‌ای

و نیز از دام‌ها حیوانات بارکش و حیوانات کرک و پشم‌دهنده را پدید آورد.

ترجمه‌ی آقای فولادوند

از چارپایان برای شما حیوانات باربر و حیوانات کوچک برای منافع دیگر آفریدیم.

ترجمه‌ی آقای مکارم

و از چارپایان حیواناتی بزرگ و کوچک و پشم و کرک‌دِه و سواری و بارکش و خوراکی پدید آورد.

ترجمه‌ی  آقای مشکینی

–

و چهارترجمه‌ی انگلیسی:

SHAKIR: and of cattle (he created) beasts of burden and those which are fit for slaughter only.

PICKTHAL: and of the cattle (he produceth) some for burdens, some for food.

QARIB: and of the cattle, some are for carrying burdens, and others for slaughter.

YUSUFALI: of the cattle are some for burden and some for meat.

–

قضاوت در باب این ترجمه‌ها کار من نیست و قصدم صرفا نشان‌دادن این همه تفاوت در ترجمه‌ی یک عبارت چهارپنج واژه‌ای است.

به نظر می‌رسد در ترجمه‌ها‌ی انگلیسی اختلاف‌ها زیاد نیست و دست کم، دیگر کسی حرف از کرک و پشم نزده؛ یا همچون آخرین ترجمه‌ی فارسی، همه‌ی احتمالات را کنار هم و در عرضِ هم نیاورده.

چرا هیچ فرهنگی نباید نام این دو گیاه معروف را که حتا در آپارتمان‌های خودمان در ایران هم زیاد می‌بینیم داشته باشد. دو گیاه آپارتمانی jade  و spider؟ نه هزاره نه پویا نه آریانپور نه حتا فرهنگ گیاهان ایرانی فرهنگ معاصر؟

کسی سایتی یا کتابی می‌شناسد که فهرستی از گیاهان و گل‌ها را با معادلهای فارسی روزمره داشته باشد؟

کسی می‌داند creamy plate یعنی چه؟

معمولا در غذاهای ایتالیایی به کار می‌رود. مثلا می‌گویند creamy plates of pasta  یا

a creamy plate of Chicken Alferedo .

آیا منظور بشقاب چرب [و چیلی] است یا ربطی به خامه یا رنگ خامه‌ای دارد یا چی؟

–

cafe con leche چیزی است شبیه کافه لاته‌ی خودمان(!) ولی اسپانیایی‌اش. چطور بنویسیم؟ کافه کن لچه؟ کافه لچه؟ قهوه لاته؟ قهوه لاته‌ی اسپانیولی؟

آه! آه! بالاخره چهار تا دیالوگ!

۱

poker straight hair

به فرهنگ که نگاه می‌کنم می‌بینم این لغت را ندارد. اما ذیل poker  نوشته: سیخ- انبر

حس اولیه می‌گوید لابد می‌شود موی سیخ‌سیخی. اما حس ثانویه می‌گوید یعنی چه؟ بیشتر بگرد! می‌روم توی اینترنت. می‌گردم و عکس‌ها را می‌بینم و دنبال تعریفش می‌گردم. محصولاتی هستند برای poker straight کردن مو. معلوم می‌شود درست عکس چیزی است که فکر می‌کردی. یعنی صافِ صاف. برای poker straight کردن مو باید این کار را بکنی. اگر درست معلوم نمی‌شود چه اتفاقی می‌افتد، فیلم آموزشی را ببینید!  

-

۲

dark meat

در جایی از سومین داستان خاک غریب بحث خوردن white meat می‌شود و dark meat. حس اولیه می‌گوید لابد گوشت سفید است و گوشت قرمز. ولی موضوع این است که هر دو به بخش‌هایی از گوشت بوقلمون و مرغ در مراسم عید شکرگزاری مربوط است. به گمانم معادل نداریم. بخش‌هایی از گوشت حیوانات تیره‌تر است و بخش‌هایی روشن‌تر- به‌دلیل حجم میوگلوبین. ( پروتئینی محتوی آهن قرمز در عضله.) این را پیدا کردم:

–

The difference between white meat and dark meat is attributable to the amount of Myoglobin in the muscles. Myoglobin is stored in muscles that get exercise, because they need more oxygen. The more exercise a muscle gets, the higher the concentration of Myoglobin. Since a modern domesticated chicken is basically flightless, the breast and wings get very little if any activity, so the muscles develop very little Myoglobin. Where this really becomes evident is in flying fowl like ducks; the meat is more of a reddish color all over, which is why ducks are basically all dark meat.

–

گوشت تیره باید گذاشت؟ یا همان گوشت قرمز، اما نه به معنای مصطلح؟ این توضیح‌ها را که نباید داد به هر حال! این توضیحات البته تلویحا اجازه می‌دهد همان گوشت قرمز بگذاریم.

–

۳

brunch

صبحانه‌ی دیرهنگام است به جای ناهار. برخی فرهنگ‌ها «صبحانه‌ناهار» معنی کرده‌اند. خب ما نداریم. ناگزیر بخشی از معنا حذف می‌شود.

تصمیم بگیر: صبحانه یا ناهار؟ brunch معمولا تا حدود یازده و دوازده تمام می‌شود. 

pale را چرا همیشه بگذاریم رنگ‌پریده؟ یک بار هم بگذاریم زرد. فرق دارند گاهی. ولی فرق ندارند گاهی. چنان که شاعر می‌فرماید: 

نفس ِ مُو نگیر و رنگُم زرد نکن

چایی چایی…[همه همه همه!]

animal spirit هیچ ربطی به حیوانات ندارد. یعنی شور زندگی، سرزندگی.

مثلا می‌گویند: He was with wonderful animal spirits