ترجمه و نوشته‌های امیرمهدی حقیقت

سی‌دی‌ای گرفته‌ام به نام فرهنگ اصطلاحات انگلیسی به فارسی، محصول موسسه ساینا. ترجمه NTC’s Slangs  و NTC’s Idioms Dictionary. هنوز با آن کار نکرده‌ام اما باید کار آدم را تا حدی راه بیندازد. ترجمه کسی است به اسم بندری که گویا ۴۰ سالی در امریکا بوده و استاد دانشگاه است. این سی‌دی کتاب نشده و صرفا به صورت دیجیتالی منتشر شده. البته فرهنگ اصطلاحات شاپور اردشیر جی که دانشگاه تهران دو سه سالی است تجدید چاپش کرده خیلی خوب است اما در این سال‌ها مدخل‌های زیادی به فرهنگ‌های اصطلاحات و به خصوص slang اضافه شده؛ این فرهنگ طبعا بروزتر است - به دلیل جامعیت محصولات NTC - و حسن دیگرش هم اینکه دیجیتالی است و یافتن مدخل‌ها در آن طولی نمی‌کشد. پشت جلدش نوشته: بیش از ۱۵ هزار اصطلاح انگلیسی، بیش از ۳۰ هزار مثال گویا، تلفظ اصطلاحات و مثال‌ها،…. با این حال باید با آن کار کرد تا غنا و اعتبارش تایید یا رد شود.

چند نمونه:

Until hell freezes over

وقت گل نی

 Hardly have time to breathe

وقت سرخاراندن نداشتن

Lets bygone be bygone

گذشته‌ها گذشته

Turn one’s coat

رنگ عوض کردن

به ترجمه‌های فارسی "آلیس در سرزمین عجایب" مراجعه می‌کنیم تا ببینیم هر کدام از مترجم‌ها در مواجهه با عناصر فرهنگی از چه شگردی استفاده کرده‌اند.

مارمولکی به نام بیل از ارتفاع پرتاب شده و حالش خوب نیست. جانوران دیگر به کمک او می‌شتابند و می‌گویند: Hold up his head- Brandy now

انگلیسی‌ها به کسی که حالش بد بشود برندی می‌دهند. اکنون چاره‌ای که مترجم‌ها اندیشیده‌اند:

سرش را بالا بگیر!- بهش آب بده!   / پیرزاد

مواظب سرش باشید… کمی آب به او بدهید.   /ریاحی

سرش را بالا نگهدار… حالا برندی   /بهرامی حران

سرش را حفظ کنید، کمی کنیاک بدهیدش   /هنرمندی

سرش را بالا نگهدار، حالا کمی از آن شربت بیار   /پناهی خراسانی

سرش را بالا بگیرید- کو آب قند؟  /توفان

مترجم، شماره ۴۰، یک متن و چند مترجم، دکتر خسرو احسنی قهرمان