5 خرداد 1385
1
پیشنهادم به اهل قلم این است که تا چیزی را نفهمیدهاید و در ذهنتان پخته نکردهاید، ننویسید و ترجمه نکنید. اغلب گرفتاریهای زبانی ما ناشی از فهم ناقص است. مشکل بزرگ دیگرمان خودنمایی و تحقیر مردم است. زبان فارسی زبانی بسیار پرورشیافته است. گنجینهای است از واژهها و اصطلاحها و تعبیرها که با همهی واپسماندگیهای ما از دانش امروز هنوز در بیان بسیاری معانی بسیار تواناست… اصل دیگر، احترام به میلیونها مردمی است که با همین زبان سخن میگویند و داد و ستد معانی میکنند. اهل قلم باید از مرکب تفرعن به زیر بیایند و، به تعبیری، دموکراتیک شوند. نمیگویم عامی و عوامزده شوند، بلکه باید پیوسته به خود یادآور شوند که برای همین مردم مینویسند. به قول یعقوب لیث صفاری در تاریخ سیستان «چیزی که من در نیابم چرا باید گفت؟» بدیهی است دانشها پیوسته در پیشرفتند و ما برای بیان معانی جدید به واژهها و تعبیرهای نو نیازمندیم. اما این احتیاج جواز مغلقگویی و کاربرد لغات وحشی و غریب نیست. اگر چنین بود، میبایست نام مترجم و نویسنده را از ما برمیداشتند و میگفتند مکانیک یا تکنیسین زبان. شیوایی و فصاحت و سهولت فهم معانی است که به زبان فخامت میبخشد، نه ابهام و پیچیدگی و خودنمایی در جعل اصطلاح.
«دو پیشنهاد اساسی به نویسندگان و مترجمان جوان و ناشران تازه کار»/ متن سخنرانی دکتر عزت الله فولادوند در همایش سالانه انتشارات سخن/ شماره جدید بخارا (50، ویژهنامه بزرگداشت رضا سیدحسینی)
***
***
2
یک نکته، یک خبر:
در سایت وزین جن و پری ذیل یکی از داستانهای ترجمه، کسی با نام من (امیرمهدی حقیقت) از مترجم داستان یا مدیر سایت خواسته متن اصلی داستان را - که به زبان فرانسه است- در اختیار بگذارند. اتفاقی غریب و تاسفبار است. من نقد ترجمه را مچگیری از مترجم (درآوردن خطاهای کوچک و بزرگ او و، با ذوق و خوشحالی، نشاندادن بدفهمیها یا معادلهای نادرستش برای واژهها، یا شرح جاافتادگیها یا اثبات غلیظ تر یا رقیقتر بودن متن ترجمه نسبت به متن اصلی ) و آن گاه - به تعبیر نجف دریابندری- احتمالا داد سخن دادن در باب ضرورت وفاداری به متن اصلی و افسوس از رشد روزافزون تعداد مترجمان خامدست در فضای نحیف نشر نمیدانم! جالبتر اینکه اساسا فرانسه نمیدانم، و باز جالبتر اینکه آیا را «ایا» و آن را «ان» نمینویسم! عجیب است؛ چرا کسی باید نام مرا پای مطلبش بگذارد؟ به هر حال، برای پرهیز از اتفاقات ناگوارتر و بروز سوء تفاهم بیشتر، از این پس در هیچ سایت و وبلاگی نظر نمیگذارم و برای اظهار نظر دربارهی مطالب یا تماس با نویسندهها، صرفا از ایمیل admin@amirmehdi.com یا haghighat_amirmehdi@yahoo.com استفاده میکنم.